Dil ve Anlatım-8 notlarım…
SÖZLÜ ANLATIM
1. KONFERANS
Yazar, düşünür ve sanatçıların veya kendi alanında uzman kişilerin bir konuyu açıklamak, tanıtmak, bilgi vermek, öğretmek amacıyla yaptıkları konuşmalara konferans denir.
Konferanstaki amaç, nutuktaki gibi dinleyicileri coşkulandırmak değil, o topluluğu bilgilendirmektir. Bu yüzden söylevde ‘’emredici anlatım’’, konferansta ise ‘’ açıklayıcı, öğretici, kanıtlayıcı ve tartışmacı anlatım türleri’’ kullanılır.
Konferansta dili ağırlıklı olarak göndergesel işlevinde kullanılır. Söylevde ise alıcıyı harekete geçirme işlevinde kullanılır.
İlim, sanat, teknik, teknoloji, düşünce, kısacası doğa ve kültür ilimleriyle ilgili her konuda konferans verilebilir.
Konferansların Ortak Özellikleri:
• Konferans metinlerinde konferansçının amacı bir fikri, bir düşünceyi kendisini dinleyenlere benimsetmektir.
• Konferanslar bir konuyu açıklamak, dinleyicileri bilgilendirmek, aydınlatmak üzere hazırlanan konuşmalardır.
• Konferanslar geniş kitlelere veya uzmanlar grubuna bir konu hakkında bilgi vermek üzere düzenlenir.
• Konferansta konu dinleyicilerin ilgisini çekecek şekilde olmalı ve düşünceler bir bütünlük içinde verilmelidir.
• Ele alınan konuda yetkili olduğu bilinen ve kabul edilen kişilerin konferans vermesi gerekir.
• Konferansta özgün düşünceler dile getirilir.
Konferansta plan:
a. Konferansın amacı
b. Hitap cümlesi
c. Konunun sunuluşu
d. Şonuç
e. Sorular ve cevaplar
Konferansçının konferans sırasında dikkat etmesi gereken özellikler:
• Tek kişinin uzun süre konuşmasının dinleyicileri bıktıracağından konferans bir saatten fazla sürmemelidir.
• Konferans veren kişinin, dinleyicilerin kültür ve zevk düzeyini dikkate alması gerekir.
• El, kol ve vücut hareketlerini konunun anlamına uygun olarak yerinde ve uyumlu yapmak zorundadır. Bu hareketleri fazlaca kullanırsa dinleyicilerin dikkatleri dağılır.
• Konferansçı görünüşü, kılık kıyafeti, tavır ve hareketleriyle dinleyiciler üzerinde olumlu ya da olumsuz tesirler bırakacağından bunlara dikkat etmelidir.
• Konferansçı heyecanıyla değil aklı ve sağduyusuyla hareket etmesi gerekir.
• Konferansçı konuyu dağıtmamalı ve ses tonunu konuşmaya göre ayarlayabilmelidir.
• Konuşmanın etkili olması için konuşmacı, sözlü anlatım tekniklerine uymalı; elindeki notları dinleyiciye okumak yerine, onlara sadece hatırlamak için bakmaya özen göstermelidir.
• Konuşmacı, bayağı ve argo sözler kaçınmalıdır. Zaman zaman fıkralarla veya konuşma tarzının değiştirilmesiyle dinleyicilerin dikkatini ve ilgisini uyanık tutmaya çalışmalıdır.
-‘’Samsun Öğretmenleriyle Konuşma’’ adlı konferansta dil, ağırlıklı olarak göndergesel işlevinde kullanılmıştır. Bu konferansta dinleyicileri bilgilendirmek amacı olduğu için açıklayıcı, öğretici ve kanıtlayıcı anlatım türleri kullanılmıştır.
2. AÇIK OTURUM (Panel)
Bir konun dinleyiciler önünde söyleşi havası içerisinde birkaç kişi tarafından tartışılması açık oturumdur. Bir başka deyişle panel; bilim, siyaset vb. konularda uzmanların, dinleyiciler karşısında bilgi ve görüş bildirdikleri, sonra da dinleyicilerin soru sorarak ve açıklamalarla konuşmaya katıldıkları bir toplantıdır.
Açık oturum; bir salonda izleyici önünde veya televizyon ve radyoda dinleyici önünde yapılmaktadır.
Açık oturumda plan
1. Açık oturumun yapılış nedeni
2. Açık oturumun konusu ile ilgili olayın ya da gelişmenin anlatımı
3. Konuşmacılara sorulacak sorular
4. Konuşmaları özetlemek
5. Açık oturumu sonuca bağlamak
-‘’Televizyonun Türk Ailesine Etkileri’’ adlı panelde dil, ağırlıklı olarak göndergesel işlevinde kullanılmış. Bu açık oturumda dinleyicileri bilgilendirmek amacı olduğu için açıklayıcı, tartışmacı, öğretici ve kanıtlayıcı anlatım türleri ağırlıklı olarak kullanılmış betimleyici anlatım gibi anlatım türlerinden de yararlanılmıştır.
3. SEMPOZYUM
Belirli bir konuyu aydınlatmak amacıyla, bilim adamı ve araştırmacıların bir araya geldikleri ve konuşmacıların konunun belirli bölümlerini sundukları, tartışmalı toplantılara sempozyum denir.
Sempozyumda, tartışma niteliğinden çok, belirli bir konunun, birçok kişi tarafından türlü açılardan açıklanması yönü ağır basar. Ard arda birçok yazar tarafından ele alınan bir konuyla ilgili yayına da sempozyum denir.
Bir sempozyumun, sempozyum düzenleme kurulu bulunur. Bu kurul sunulacak bildirileri seçme, yayınlama sürecinde ve sempozyum düzenin sağlanmasında görevli olur.
Sempozyumda her oturumun mutlaka bir başkanı bulunur. Sempozyum sonunda forum yapılırsa, sempozyum başkanı o toplantının da başkanı olur.
Oturum başkanının görevleri:
• Oturum başarı ve etkinliğinden sorumludurlar.
• Oturum başkanları, kendi aralarında bir değerlendirme yaptıktan sonra, bu oturumun amaç ve hedefini konuşmacılara aktarmalı, sunu ve tartışma süre limitlerini belirtmelidir.
• Konuşmacıların sunularını içerik ve uygulama olarak kısmen izleyebilmelidirler.
• Oturumdan önce sunum salonunda konuşmacıların hazır bulunmalarını ve slaytlarını kontrol etmelerini sağlamalıdır.
• Başlangıçta konuyla ilgili kısa bir giriş yapılmalı, konu hakkında dinleyicilere bilgi verilmelidir.
• Konuşmacılar konuşmalarını bitirdikten sonra konuyu dinleyicilerin tartışmasına açmalı, sorular varsa ilgili konuşmacılar tarafından yanıtlanması için olanak sağlamalı, salondan gelecek katkıları ve görüşlerin aktarımını teşvik etmelidir.
Sempozyum bir gün sürebileceği gibi, birkaç gün de sürebilir.
Bildiri sahiplerine ayrılan zaman oldukça kısadır. On dakikalık bir sürede 1500-2000 kelime kullanma şansı vardır. Buna göre hazırlanacak bildiri, dört sayfayı geçmemelidir. Cümleler, kolay anlaşılır biçimde düzenlenmelidir. Metni yazmadan önce ana başlıklar vurgulanmalıdır. Sunulabilecek yansı sayı da 5-6 civarında olmalıdır. Ayrıca, bildiri metni, yayımlanmaya uygun biçimde hazırlanmalıdır.
Sempozyumun bildirisi şu bölümlerden oluşmalıdır:
1. Giriş: Araştırılan sorunun tanıtılması ve neden bu konunun ele alındığı, çalışmanın diğer çalışmalar arasındaki yeri.(yarım sayfa)
2. Deney: Malzeme ve yöntemin tanımı.(bir sayfa)
3. Bulgular: Bildirinin en önemli bölümüdür. Dinleyiciler tarafından beklenen yeni bilgi, belge ve önerilerin açıklanması e tartışılması.
Bildiri, konferans ile büyük ölçüde bir benzerlik gösterir. Bildiri metinleri, öncelikle bilimsel bir yazı türüdür. Oysa konferansta, bilimsellik yanında popüler bir hava söz konusudur.
-‘’Uluslararası Türkiyat Araştırmaları Sempozyumu’’ adlı sempozyum metinlerinde dil göndergesel işlevde kullanılmış. Bu sempozyumda dinleyicilere belli bir konuda sunum yapmak amacı olduğu için açıklayıcı, tartışmacı, öğretici ve kanıtlayıcı anlatım türlerinden yararlanılmıştır.
4. FORUM
Bir başkanın yönetiminde, toplumu ilgilendiren bir konuda, farklı gruplardan oluşan dinleyicilerin söz sırası alarak konuşma kuralları içerisinde yaptıkları tartışmalara forum denir. Açık oturum gibidir.
Forumun en belirgin özelliği sosyal bir sorunun geniş kitleler önünde bütün ayrıntılarıyla tartışılması ve dinleyicilerin de bu tartışmanın içinde aktif olarak yer almalarıdır.
Forum, yönetimi güç bir toplantıdır. Bütün halkı kapsayan, geniş bir toplantı olarak değil, bir iş ya da meslekte, bir kurumda çalışan insanların kendi sorunları üzerinde yapılan bir toplantı olarak uygulanmaktadır.
Forumda amaç belli kararlara varmak değil, konuyu değişik anlayışlarla, farklı boyutlarıyla ortaya koymaktır.
Forum panel türünün özelliklerini bünyesinde bulundurur. Panelden farkı konuşmanın sonunda dinleyicilerin de tartışmaya katılıp fikirlerini beyan etmeleridir.
Forumlarda genellikle tartışmacı, açıklayıcı, öğretici ve kanıtlayıcı anlatımlardan yararlanılır.
-‘’Mühendislik ve Mimarlık Eğitimi’’ adlı forum metinlerinde dil ağırlıklı olarak göndergesel işlevinde kullanılmıştır.
5. MÜNAZARA
Daha önceden belirlenmiş bir konuda farklı görüşlere sahip kişilerin bir araya gelerek konuyu çözümlemek, kendi görüşlerini açıklamak, kanıtlamak, karşı tarafın zayıf noktalarını aramak için yaptıkları söyleşmeye münazara denir. Bir başka deyişle toplantılarda sorunlara çözüm aranırken birbirine karşıt görüşler ortaya çıkar. Bu konuda karşıt düşüncelerin savunulmasına münazara denir.
Münazara, görüş ve karşı görüşün (tez ve antitez) bir hakem kurulu karşısında tartışılması esasına dayanır. Münazara, demokrasinin, özgür düşüncenin en önemli sonuçlarından biridir. Münazaranın amacı düşüncelerin ve kabullerin karşılaştırılmasıdır.
Münazarada hakem kurulu, başkan, konuşmacılar ve sözcü bulunur. Bazen sözcülüğü başkan da yapar.
Münazaralarda demagojiden uzak durmak gerekir. Demagoji; konuşan veya yazan kişinin, dinleyicilerin veya okuyucuların duygularını okşamayı gaye edinir.
Münazaralarda dil genellikle göndergesel, kanalı kontrol ve alıcıyı harekete geçirme işlevlerinde kullanılır. Çünkü münazaralarda bilgi verme(göndergesel işlev), jüriyi ikna etme(kanalı kontrol işlevi) ve sorular sorma(alıcıyı harekete geçirme işlevi) gibi etkinlikler vardır.
-‘’Toplum Sanatkârı Yetiştirir’’ adlı münazara metinde dil olarak göndergesel işlevde kullanılmıştır. Bu metinde olduğu gibi münazaralarda genellikle tartışmacı, açıklayıcı, öğretici ve kanıtlayıcı anlatımlardan yararlanılır.
Bu toplantılarda konuşulanların bir tutanakla tespit edilmesi yasal bir zorunluluktur.
BİLİMSEL YAZILAR
Bilimsel yazı; öğretme, doğruluk ve yenilik için yazılan yazı türüdür. Kendine özgü bir anlatım tarzı vardır.
Bilimsel yazılarla ilgili terimler
BibliyografyaKaynakça Kaynakça: Belli bir konu, yer veya dönemle ilgili yayınları kapsayan veya en iyilerini seçen eser. Dokümantasyon: Belge bilimi. Bir konu hakkındaki bilgilerin toplanması, analiz edilmesi, saklanması ve duyurulması. Dipnot: Sayfa içinde geçen herhangi bir düşünce veya bilgi ile ilgili olarak sayfa altına konulan açıklama. İndeks: Bir kitabın veya derginin kişi, konu, yer adı vb. bakımından içindekileri yer numarasıyla belirten ve eserin arkasında yer alan alfabetik liste, dizin, fihrist.
Yazıda geçen herhangi bir söz ya da sözcükle ilgili olarak sayfa altına konan aydınlatıcı veya kaynak belirten açıklamaya dipnot denir.
Birden fazla yazarı olan makalelerde yazar adları alfabetik sıralanır bazen de kürsü sorumlusu veya laboratuar yetkilisi sıralamayı belirler.
Alıntılarda faydalanılan eser ve yazar isimleri sonda ‘kaynakça’’ bölümünde yazarların soyadlarına göre alfabetik sıralanarak verilir.
Bilimsel Yazılarda Etik: Bilimsel yazılarda bir yazar daha önce başkalarının söylediklerini belirtmek zorundadır. Bu bilimsel namustur. Eğer başkasının görüşlerini alır ve gönderme yapmazsa bilimsel hırsız durumuna düşer. Buna intihal denir.
Bilimsel yazılarda dil ‘’göndergesel işlev’’de kullanılmıştır. Bilimsel yazıların amacı bilimsel buluşları topluma iletmek olduğu için genellikle kanıtlayıcı, açıklayıcı, tartışmacı ve öğretici anlatım türlerinden yararlanılır.
Bilimsel yazılar bilimsel buluşları iletmek için yazılır. Bilimsel yazıların asıl amacı bilimsel iletişimi gerçekleştirmektir.
Bilimsel yazıların türleri:
1. Bilimsel Makaleler
2. Tarama ve Değerlendirme Makaleleri
3. Konferans Raporları
4. Toplantı Özetleri
Tarama ve değerlendirme makaleleri daha önce yayımlanmış yazıları veya eserleri değerlendirmek, eleştirmek amacıyla yazılırlar.
Bilimsel yazılarla makalelerin benzerlikleri:
• Her iki türde de anlatılanların kanıtlanması gerekir.
• Her iki tür de kurallı cümlelerle kurulurlar.
• İki türde de amaç okuyucuyu bilgilendirmektir.
Bilimsel yazılarla makalelerin farklılıkları:
• Bilimsel yazılar makaleye göre daha geniş bir araştırmaya dayanır.
• Bilimsel yazıların okuyucusunun belli bir birikime sahip olması gerekir. Ancak makale her kesime hitap edebilir.
Okuyucuya bilgi vermek, onun düşüncelerini değiştirmek veya güçlendirmek amacıyla kaleme alınan metinlere öğretici metinler denir. Öğretici metinlerin açık ve anlaşılır olması gerekir. Makale, fıkra, deneme, eleştiri, sohbet, röportaj, mülakat, biyografi adlı türler öğretici nitelikler taşımaları nedeniyle bu grup içinde değerlendirilebilirler.
Makale
Bir konuyu, bir olayı, bir eseri ele alıp çeşitli özelliklerin ayrıntılarıyla inceleyen ve onunla ilgili bir takım sonuçlara ulaşan yahut bir görüşü bir iddiayı belge ve kanıtlarla destekleyerek savunan yazılara makale denir.
Makale temel öğe düşüncedir. Gazetelerin ilk sayfasının birinci sütununda yayınlanan ve günlük olaylar ülke sorunları ile ilgili temel görüşünü yansıtan yazılara başmakale, yazarına da başyazar adı verilir.
Makale türü gazete ve dergilerin ortaya çıkışıyla başlamıştır. İlk gazetenin M.Ö. 1750’li yıllarda Mısır’da çıktığı ileri sürülmektedir. 18. Yüzyılda gazetecilik büyük ilerlemeler gösterir.
Ülkemizde ilk özel gazeteyi kuran İbrahim Şinasi ve Agâh Efendi’nin 1860’ta çıkardıkları Tercüman-ı Ahval’de makale türünde yazılara verilmiştir. İlk makale de 1860’ta bu gazetede Şinasi tarafından yazılmıştır. Namık Kemal ise makalelerinde sürekli biçimde vatan, hürriyet ve millet temalarını işlemiştir.
Cumhuriyet Döneminin ilk yıllarında yazdıkları makalelerde dikkati çeken gazeteciler arasında Falih Rıfkı Atay, Hüseyin Cahit Yalçın, Ali Naci Karacan, Ahmet Emin Yalman’dır.
Dil ve Anlatım-8 Notlarım
- Köylü Kızı
- Onursal Üye
- Mesajlar: 4321
- Kayıt: 15 May 2014, 15:43
Re: Dil ve Anlatım-8 Notlarım
Arkadaşlar bu notları kitaptan çıkardım, benim özet anlayışım bu, daha çok terimleri yazdım, umarım faydasını görürsünüz.
sınava girecek tüm açıkliseli arkadaşlarıma; Başarılar dilerim![nazarlık :nazarlik:](./images/smilies/nazarlik.gif)
sınava girecek tüm açıkliseli arkadaşlarıma; Başarılar dilerim
![nazarlık :nazarlik:](./images/smilies/nazarlik.gif)
Re: Dil ve Anlatım-8 Notlarım
Öncelikle teşekkür ederim. Bu senenin 8-Dil anlatım konularıdır demi?
- Köylü Kızı
- Onursal Üye
- Mesajlar: 4321
- Kayıt: 15 May 2014, 15:43
Re: Dil ve Anlatım-8 Notlarım
Evet bu notlar güncel.!SerdarAlt yazdı:Öncelikle teşekkür ederim. Bu senenin 8-Dil anlatım konularıdır demi?
- foundreform
- Doçent
- Mesajlar: 1132
- Kayıt: 04 Oca 2015, 22:01
Re: Dil ve Anlatım-8 Notlarım
Hatice'ye bir teşekkür de benden.Narbe yazdı:Son dil anlatım , tink yu Hatice
Bu notlar için emek harcanıyor ve bir çok insan bu notlardan faydalanıyor...
AÇIK ÖĞRETİM LİSESİ - 4 YILLIK / ALAN YOK
TOPLAM KREDİ : 204 / MEZUN
MEZUNİYET TARİHİ : 10/08/2015
TOPLAM KREDİ : 204 / MEZUN
MEZUNİYET TARİHİ : 10/08/2015
- Köylü Kızı
- Onursal Üye
- Mesajlar: 4321
- Kayıt: 15 May 2014, 15:43
Re: Dil ve Anlatım-8 Notlarım
Rica ederim kuzum, İnşallah faydası olur... Bu arada özlettin kendini bitanem nerelerdesinNarbe yazdı:Son dil anlatım , tink yu Hatice
![29 :29:](./images/smilies/29.gif)
Estağfırullah rica ederimfoundreform yazdı: Hatice'ye bir teşekkür de benden.
Bu notlar için emek harcanıyor ve bir çok insan bu notlardan faydalanıyor...
![gozkırpma :gozkırkma:](./images/smilies/wink.gif)
![gozkırpma :gozkırkma:](./images/smilies/wink.gif)
![gozkırpma :gozkırkma:](./images/smilies/wink.gif)